ReNews.plQBusiness.plKontakt Spotkania biznesowe Polityka cookies Partnerzy Newsletter Reklama O nas
renews.pl
SPOTKANIA BIZNESOWE
 

Zgoda inwestora na zawarcie przez generalnego wykonawcę umowy z podwykonawcą

Nieterminowe regulowanie przez inwestorów zobowiązań należnych wykonawcom robót budowlanych, szczególnie w obecnej sytuacji gospodarczej, może powodować utratę płynności finansowej wykonawców i podwykonawców, tj. małych i średnich przedsiębiorców. Na ich niekorzyść przemawia również fakt, że wśród dużych inwestorów występuje tendencja do prób nieuczciwego zabezpieczania swoich interesów poprzez zakładanie spółek z minimalnym kapitałem zakładowym, w celu zrealizowania określonej inwestycji. W przypadku bowiem jej niepowodzenia, możliwości odzyskania należności są mocno ograniczone i mogą powodować dotkliwe skutki finansowe. Tymczasem podwykonawcy mają możliwość korzystania z ochrony, jaką przewiduje Kodeks Cywilny, m. in. dotyczącej dochodzenia roszczeń bezpośrednio od inwestorów na podstawie art. 6471 Kodeksu Cywilnego, regulującego stosunki pomiędzy inwestorem, wykonawcą i podwykonawcami.


Zgodnie z art. 6471 § 1 Kodeksu Cywilnego, w umowie o roboty budowlane zawartej między inwestorem a wykonawcą (generalnym wykonawcą), strony umowy ustalają zakres robót, które wykonawca będzie wykonywał osobiście lub za pomocą podwykonawców, przy czym rodzaj umowy nie ma właściwie istotnego znaczenia (umowa o roboty budowlane lub umowa o dzieło). Jak bowiem zauważył Sąd Najwyższy, odniesienie do wykonywanych przez podwykonawcę robót budowlanych ma na celu, aby rezultat świadczenia podwykonawcy stał się składnikiem obiektu stanowiącego przedmiot świadczenia wykonawcy w ramach umowy o roboty budowlane (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17.10.2008r, I CSK 106/08). Należy zaznaczyć, że do zawarcia przez wykonawcę umowy o roboty budowlane z podwykonawcą, jak stanowi art. 647 § 2 Kodeksu Cywilnego, wymagane będzie wyrażenie zgody przez inwestora. Zgoda taka stanowi przesłankę solidarnej odpowiedzialności inwestora i wykonawcy (generalnego wykonawcy) wobec podwykonawcy, za zobowiązania powstałe w związku z realizowanymi przez nich na zlecenie inwestora robotami budowlanymi).


Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy, zgoda inwestora na zawarcie przez wykonawcę umowy o roboty budowlane z podwykonawcą może być wyrażona w każdy sposób, bez konieczności przedstawiania inwestorowi umowy z podwykonawcą lub jej projektu z odpowiednią dokumentacją (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20.06.2007, II CSK 108/07). Zasadą jest bowiem, że czynności obrotu cywilnoprawnego cechuje brak formalizmu prawnego. Rozwiązanie to wpisuje się więc w regułę obowiązującą we wszystkich nowoczesnych systemach prawnych uzasadnioną potrzebą szybkiej wymiany dóbr. Przepis art. 6471 § 2 Kodeksu Cywilnego przewiduje jednak również konstrukcję tzw. milczącej zgody inwestora, polegającą na tym, iż jeżeli w ciągu 14 dni od przedstawienia przez wykonawcę umowy z podwykonawcą lub jej projektu wraz z częścią dokumentacji dotyczącą wykonania robót określonych w umowie lub projekcie, inwestor nie zgłosi na piśmie sprzeciwu lub zastrzeżeń, uważa się, że wyraził zgodę na zawarcie umowy. Zgodnie z obowiązującą linią orzeczniczą zgoda taka jest skuteczna, jeśli dotyczy umowy, której istotne postanowienia, decydujące o zakresie solidarnej odpowiedzialności inwestora z wykonawcą za wypłatę wynagrodzenia podwykonawcy są znane inwestorowi, albo z którymi miał możliwość zapoznania się (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 06.10.2010, II CSK 210/10). Wystarczy więc, gdy inwestor uzyska informacje o osobie podwykonawcy oraz treści umowy zawartej pomiędzy wykonawcą a podwykonawcą. Niezbędne jest przy tym, aby umowa została zindywidualizowana podmiotowo i przedmiotowo (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26.06.2008, II CSK 80/08). A więc powinna opierać się tak na znajomości tożsamości podwykonawcy, wszystkich elementów umowy łączącej podwykonawcę z wykonawcą, zawartej, lub przynajmniej uzgodnionej w ostatecznej formie pomiędzy jej przyszłymi stronami. Po uzyskaniu takiej wiedzy inwestor może w dowolnej formie oraz w dowolnym czasie wyrazić zgodę. W przypadku jednak nieprzedstawiania przy żądaniu zgody inwestora, umowy lub jej projektu oraz części dokumentacji, skutki wynikające z zawarcia umowy o podwykonawstwo, także w zakresie zapłaty wynagrodzenia podwykonawcy, obowiązują tylko miedzy stronami umowy, natomiast nie powstaje odpowiedzialność solidarna inwestora (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15.11.2006, V CSK 256/06). Należy mieć na uwadze, że samo przesłanie przez podwykonawcę do inwestora pisma informującego o zawarciu umowy podwykonawczej, nawet gdyby zawierało wszystkie wymagane elementy, nie uruchamia domniemania prawnego przewidzianego w tym przepisie (wyrok Sądu Najwyższego, z dnia 22.06.2007, V CSK 131/07). Nie czyni ono bowiem zadość wymogom przewidzianym w ustawie. Ponadto, nie wydaje się aby wystarczyła udzielona z góry zgoda blankietowa na umowę o jakiejkolwiek treści z jakimkolwiek wykonawcą, a wymagane jest aby wykonawca robót budowlanych każdorazowo występował do inwestora o wyrażenie takiej zgody.


Jak wspomniano, konsekwencją wyrażenia przez inwestora zgody na zawarcie przez wykonawcę umowy o roboty budowlane z podwykonawcą jest powstanie po stronie inwestora i wykonawcy solidarnej odpowiedzialności za wypłatę wynagrodzenia za wykonane przez podwykonawcę roboty budowlane. W przypadku więc, gdy podwykonawca nie uzyska od generalnego wykonawcy należnego wynagrodzenia za wykonane prace, może go dochodzić w całości lub w części bezpośrednio od każdego z dłużników solidarnych lub od jednego z nich, przy czym wybór należy do podwykonawcy. Trzeba pamiętać, że jest to przepis bezwzględnie obowiązujący i odmienne postanowienia umów, są nieważne. Co ważne, zapłata wykonawcy wynagrodzenia nie wyłącza odpowiedzialności inwestora wobec podwykonawcy na podstawie art. 6471 § 5 Kodeksu Cywilnego, a więc odpowiedzialności solidarnej (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 28.06.2006, III CZP 36/06). Ponadto, należy zaznaczyć, że inwestor nie może zwolnić się od wypłaty całego wynagrodzenia należnego wykonawcy, powołując się na to, że zapłacił wynagrodzenie należne podwykonawcom (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16.06.2008, V CSK 179/07).


Analiza konstrukcji solidarnej odpowiedzialności inwestora i wykonawcy prowadzi do wniosku, iż brak w omawianych przepisach regulacji dotyczącej roszczeń regresowych między inwestorem i generalnym wykonawcą, co oznacza zastosowanie ogólnych zasad o zobowiązaniach solidarnych. Zgodnie z art. 376 § 1 Kodeksu Cywilnego, jeżeli jeden z dłużników solidarnych spełnił świadczenie, treść umowy między współdłużnikami rozstrzyga o tym, czy i w jakich częściach dłużnik spełniający świadczenie może żądać zwrotu od współdłużników. Jeżeli z umowy nie wynika nic innego, dłużnik, który świadczenie spełnił, może żądać zwrotu w częściach równych. W praktyce prowadzić to może do sytuacji, w której zapłata przez inwestora długu wynikającego z umowy między generalnym wykonawcą a podwykonawcą, spowoduje po stronie inwestora powstanie uprawnienia do dochodzenia od generalnego wykonawcy jedynie połowy zapłaconej kwoty. Z tego względu proponowane jest wyłączenie w umowie z generalnym wykonawcą w całości lub w części ewentualnych roszczeń regresowych generalnego wykonawcy wraz z zaznaczeniem, że roszczenia regresowe inwestora przeciw pozostałym dłużnikom solidarnym mogą być dochodzone w pełnej wysokości.


Wydaje się jednak, iż choć linia orzecznicza w zakresie art. 6471 Kodeksu Cywilnego znacznie faworyzuje interesy podwykonawców, kosztem uzasadnionych interesów inwestorów, to w doktrynie nie brak głosów krytycznych. Wskazuje się, że przepis ten stanowi jedynie doraźne rozwiązanie problemów praktyki budowlanej.


Autor: Anna Dylewska, prawnik w Kancelarii Prawnej e|n|w|c



Źródło: Kancelaria Prawna e|n|w|c

21.08.2012


Tagi: umowa z podwykonawcą


SPOTKANIA BIZNESOWE

WROCŁAWSKIE PARKI BIZNESU

foto

Znamy już najpiękniejsze obiekty architektoniczne Wrocławia oddane do użytku w 2017 roku...

WROCŁAW - BIURA KLASY A NA SPRZEDAŻ

foto

Na sprzedaż nowoczesne biura klasy A w nowopowstającym biurowcu SQ Business...

PLATFORMA ZAKUPOWA - ZOBACZ I SKORZYSTAJ!

giełda

Łączymy sprzedających i kupujących na wspólnej...

WROCŁAWSKIE CENTRUM LOGISTYCZNE

WCL oferuje do wynajęcia obiekt magazynowy o pow. 1650 m2 z 12 bramami...

KINNARPS - MEBLE

foto

Kinnarps Polska uruchamia wyprzedaż mebli biurowych poprzez sklep internetowy...

ZAINTERESOWANY? WEŹ UDZIAŁ!